. . . كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ . آيه . خداوند هركس را جائى بداشته و هريكى را به رنگى رشته ، يكى را بالا مىبرد يكى را پائين مىآورد ! يكى را در صدر قدرت عزّت داده ، يكى را در صف نعلها ( دم درب ) به ذلّت بداشته ! يكى را بر بساط لطف نشانده ! و يكى را در زير بساط قهر آورده است ! « 1 » آدم خاكى را از خاك خوارى و خاك‌سارى رهانيده و تاج اقبال به حكم افضال بر فرق همّت وى مىنهد ! ابليس لعين را كه استاد فرشتگان بود ، از عالم علوى درمىكشد ، و بر سر چهار سوى جهان سفلى به دار كيفر مىآويزد ! موسى كليم ، به طلب آتش برخاست ، چون مىرفت چوپانى بود در گليم ! و چون مىآمد ، پيغمبرى شد كليم ! بلعم باعورا ( دانشمند يهودان ) نام اعظم مىدانست چون از آن سوءاستفاده كرد ، به حكم صورت به كوه برشد و به حكم معنى سگى بازگشت ! آدم ، هنوز گل بود كه تاج برگزيدگى بر سر نهاد و ابليس لعين هنوز سر باز نزده بود كه تير لعنت به زهر قهر بر او پرتاب شد ! آدم صفى را عذر بنهاد كه وى در ازل دوست آمد ، و لغزش دوستان در شمار نيارند ، ابليس لعين را فرمودند كه آدم را سجده كن ، نكرد ! و آدم را فرمودند گندم مخور و خورد ! و ابليس را داغ لعنت برنهاد ، كه در ازل دشمن آمد ! و طاعت دشمنان به شمار نيارند ! - آن‌كس كه شايستهء وصال نباشد ، همه نيكىهاى او گناه است ! تفسير لفظى [ آيات 46 الى 78 ] 46 - وَ لِمَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ جَنَّتانِ . و براى كسى كه از مقام ( آيات بيم و عذاب ) پروردگار خويش مىترسد دو بهشت است ( يكى ويژهء او ، ديگرى نشستن‌گاه زنان و غلامان ) . 47 - فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ . پس ( شما جن و انس ) به كدام نعمتهاى پروردگارتان دروغ‌زن هستيد ؟ 48 - ذَواتا أَفْنانٍ . آن دو بهشت پردرخت و پرشاخه‌ها گوناگون به نعمتها و شاديها است . 49 - فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ . تفسير آن گذشت . 50 - فِيهِما عَيْنانِ تَجْرِيانِ . در آن دو بهشت دو چشمه روان است . 51 - فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ . تفسير آن گذشت . 52 - فِيهِما مِنْ كُلِّ فاكِهَةٍ زَوْجانِ . در آن بهشت از هر ميوه دو جفت است ( در مزه و رنگ و بوى ) 53 - فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ . تفسير آن گذشت . 54 - مُتَّكِئِينَ عَلى فُرُشٍ بَطائِنُها مِنْ إِسْتَبْرَقٍ وَ جَنَى الْجَنَّتَيْنِ دانٍ . درحالىكه بر فرشهائى تكيه دارند ( و خفته‌اند ) كه آستر آنها از پارچهء ستبرگ است و ميوهء آن دو بهشت ، نزديك چينندگان است . 55 - فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ . تفسير آن گذشت .

--> ( 1 ) - ابو درداء از رسول خدا نقل كند كه در معنى آيه فرمود : يعنى غنى را فقير و فقير را غنى و ناتوان را توانا و توانا را ناتوان و بيمار را تندرست و تندرست را بيمار مىكند .